Sejarah Ringkas Intoleransi Laktosa
Untuk kira-kira 5,000 daripada 10,000 tahun kita minum susu, kebanyakan masa kita sebenarnya intoleransi laktosa.
Tunggu, apa?
Hari ini, sekitar 68% populasi mengalami intoleransi laktosa. Ini bermakna kita masih boleh dapatkan lemak dan protein daripada susu, tetapi tidak boleh “membuka” hasil nutrisi paling besar dalam susu, iaitu vitamin, kalsium, dan karbohidrat yang disimpan dalam laktosa. Fakta ini agak lucu kerana susu ialah asas kepada salah satu industri makanan sihat terbesar, dan diminum oleh orang dewasa di seluruh dunia.
Semua bayi yang sihat dilahirkan dengan pakej enzim lactase, yang membolehkan kita memecahkan gula susu kepada kalsium, vitamin, protein, dan karbohidrat yang diperlukan dalam susu. Penghasilan lactase berhenti selepas tempoh menyusu, kira-kira apabila kita berumur lima tahun. Selepas itu, kita perlahan-lahan kehilangan keupayaan untuk menghadam laktosa apabila jumlah enzim ini terus berkurang sehingga dewasa. Bila ini berlaku, minum susu sering menyebabkan angin, kekejangan perut, dan cirit-birit.
Yang bernasib baik
Lactase persistence ialah pengecualian yang berlaku di beberapa kawasan terpilih di dunia, kemungkinan besar kerana faktor persekitaran membentuk syarat kelangsungan hidup. Keadaan ini hampir tidak wujud di Asia Timur, manakala di negara Scandinavia kadar lactase persistence melebihi 90%.
Untuk faham kenapa ini berlaku, mari kita undur kira-kira 12,000 tahun, apabila kita mula menjinakkan lembu, biri-biri, dan kambing yang boleh membekalkan susu untuk diminum oleh orang dewasa dalam suasana awam. Petani di seluruh dunia secara berasingan mengalami evolusi gen untuk mengekalkan enzim lactase, dan di bahagian dunia yang berbeza, gen yang berbeza bertanggungjawab untuk mengekang intoleransi laktosa.
Agak mudah untuk nampak kenapa petani di iklim sejuk mendapat kelebihan apabila boleh menghadam gula susu: mereka mendapat lebih banyak nutrien dan kalori, serta bonus bahawa susu segar boleh tahan lebih lama di iklim sejuk tanpa perlu dijadikan keju.
Namun, padang pasir di Afrika dan Timur Tengah kelihatan seperti bertentangan dengan keadaan ini, tetapi tetap mempunyai antara peratusan lactase persistence tertinggi di dunia. Di sini, kita boleh membuat spekulasi bahawa tekanan pemilihan berlaku kerana penggembala boleh bertahan ketika kemarau dengan minum susu unta, dan jika anda mendapat cirit-birit di padang pasir akibat intoleransi laktosa, anda mungkin akan mati tanpa sumber air yang baik.
Toleransi laktosa hari ini
Untuk majoriti besar kita yang tidak sempat berevolusi dengan adaptasi ini, dunia hari ini syukurlah menawarkan pilihan kelangsungan hidup yang lebih mesra.
Pembuatan keju dan yogurt sebahagiannya ialah adaptasi budaya untuk mereka yang intoleransi laktosa, yang membolehkan semua orang mengakses nutrisi dalam susu yang sebaliknya sukar dihadam. Susu mengandungi kira-kira 5% laktosa mengikut berat, manakala cheddar ialah 0.1%, dan tzatziki ialah 0.3%.
Teknologi moden juga membolehkan kita pra-memproses produk tenusu: susu bebas laktosa ialah susu yang dirawat dengan lactase, yang memecahkan gula susu untuk kita (sebab itu kadang-kadang rasanya lebih manis).
Menghasilkan whey protein isolate ialah satu lagi kaedah pemprosesan untuk mereka yang intoleransi laktosa. Kali ini, kita menapis laktosa bersama lemak lain untuk mendapatkan produk yang jauh lebih tulen, dan lebih mudah dihadam.